Skip to main content

မေးခွန်း အကြောင်းအရာ 

aung seinပထမအကြိမ် လွှတ်တော်သက်တမ်းအတွင်း လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးက မေးမြန်းထားသည်မှာ တရားရုံးများတွင် တရားမမှုများ မည်သည့်အတွက်ကြောင့် ကြန့်ကြာနေရပါသနည်းဟု မေးမြန်းသည့်အခါ တရားရုံးချုပ်၊ တရားလွှတ်တော်ချုပ်တရားသူကြီးတစ်ဦးမှ ဖြေကြားထားသည်မှာ တရားရုံးအသီးသီးက ချမှတ်သည့် အမိန့်ဒီဂရီဟူသမျှကို အဆင့်မြင့်တရားရုံးများသို့ ရှေ့နေများက အယူခံပြင်ဆင်မှု တက်နေခြင်းကြောင့် ကြန့်ကြာခြင်းဖြစ်သည်ဟု တင်ပြထားပါကြောင်း၊ အကြောင်းရင်းအမှန်က ရှေ့နေများ အယူခံပြင်ဆင်ရန် တက်ခြင်းမဟုတ် အမှုသည်၏ ခွင့်ပြုချက်အရတက်ခြင်းဖြစ်ပါကြောင်း၊ ထို့အပြင် ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းချက်များရှိ၍ အထက်အမြင့် တရားရုံးများကို ပြင်ဆင်အယူခံမှု တက်ခြင်းလည်းဖြစ်ပါကြောင်း၊

တရားမမှုတစ်ခုမှ သက်ဆိုင်သည်က တရားမကျင့်ထုံးဥပဒေဖြစ်ပြီး ၎င်းဥပဒေတွင် ပုဒ်မပေါင်း ၁၅၃ ခုရှိပြီး Order ၄၉ ခုရှိသည့်အပြင် Rule ပေါင်း ၅၆၃ ခုရှိပါကြောင်း၊ ထို့အပြင် တရားမမှုဆိုင်ရာ ဥပဒေများက Limitation Act, Code Field Act, Stand Act, Transfer of Property Act, Special Release Act စသည့် ဥပဒေများဖြင်‌့လည်း ဆောင်ရွက်ရပါကြောင်း၊ တရားမမှုတစ်ခုတွင် ဒီဂရီကျပြီးသည့် နောက်ပိုင်းတွင် အကောင်အထည်ဖော်ရန် ဇာရီမှုဖွင့်ရပါကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် တရားမမှုကအစ ဇာရီကဆိုပြီး ဆိုရိုးစကားရှိပါကြောင်း၊  မိမိတို့နိုင်ငံတွင် ပြည်သူအချင်းချင်းဖြစ်သည့် တရားမမှုဆိုင်ရာကိစ္စများကို လက်ရှိတွင် ရှေ့နေများက Noticed ပေးပြီး ဖြေရှင်းရပါကြောင်း၊ မိမိအနေဖြင့် ဥက္ကဋ္ဌကြီး၏ ခွင့်ပြုချက်အရ ဂျပန်နိုင်ငံကို သွားရောက်ခဲ့စဉ်က တရားမကြောင်းဆိုင်ရာ တရားစီရင်ရေးနှင့် စေ့စပ်ညှိနှိုင်းခြင်းဆိုင်ရာ လေ့လာမှုကို ကြည်ခြင်းအားဖြင့် သူတို့နိုင်ငံတွင် တရားမမှုခင်းများထက် ကျွန်တော်တို့ Mediation Law ကိုပြဋ္ဌာန်းပြီး Mediation Code များက Mission ၏ Judged များကို ဖြေရှင်းပေးခြင်းများရှိပါကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် မိမိတို့နိုင်ငံတွင်လည်း ၎င်းတို့ကဲ့သို့ ပြည်သူအချင်းချင်းဖြစ်သည့် တရားမမှုအတွက် သက်သာခွင့်ရရှိမည်ဆိုလျှင် တရားမစွဲမီ ညှိနှိုင်းဖြေရှင်း စေ့စပ်ပေးသည့် နေရာဒေသ ရုံးဌာနများရှိလျှင် တရားရုံးများတွင် တရားစွဲရန် လျော့ပါးသွားမည် ဖြစ်ပါကြောင်း၊ မိမိတို့ပြည်သူများကလည်း ငွေကြေးကုန်ကျမှုနည်းပါးပြီး အချိန်ကုန် သက်သာမည် ဖြစ်ပါကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် ဥပဒေတစ်ခုအဖြစ်ပြဋ္ဌာန်းပြီး Mediation Law ကို ရေးဆွဲရန် အစီအစဉ်ရှိ/မရှိ သိရှိလိုပါကြောင်း မေးမြန်းပါသည်။


 

တရားသူကြီး ဦးမြသိမ်း
ဖြေကြားချက် 

u mya theinပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်သည် တရားမမှုခင်းများ လျော့ပါးသွားစေရန် တရားမျှတမှု လက်လှမ်းမီရေးကို မြှင့်တင်ရန်အတွက်ရည်ရွယ်၍ တရားရုံးကဦးဆောင်ပြီး ဖြေရှင်းသည့် နည်းစနစ်ကို ကျင့်သုံးနိုင်မည့် လုပ်ငန်းအစီအစဉ်များကို တရားစီရင်ရေးဆိုင်ရာ မဟာဗျူဟာစီမံကိန်း ၂၀၁၅ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၇ ခုနှစ်ထိတွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြဆောင်ရွက် လျက်ရှိပါကြောင်း၊ တရားမမှုခင်းများကို တရားရုံးကဦးဆောင် စေ့စပ်ဖြေရှင်းသည့် စနစ်ကို အာရှ-ပစိဖိတ်ဒေသအတွင်းရှိ နိုင်ငံများတွင် Court-led Mediation၊ Court Annexed Mediation၊ Judicial Mediation စသဖြင့် အမည်များဖြင့် ကျင့်သုံးလျက်ရှိပါကြောင်း၊ ယင်းသို့ ကျင့်သုံးရာတွင် တရားရုံးကဦးဆောင်၍ စေ့စပ်ဖြေရှင်းသည့်စနစ်ကို တရားရုံးလုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ၊ ညွှန်ကြားချက်များတွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြ၍လည်းကောင်း၊ သီးခြားဥပဒေများ ပြဋ္ဌာန်း၍လည်းကောင်း ကျင့်သုံးကြပါကြောင်း၊

ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်သည် ဂျပန်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး အေဂျင်စီ(JICA)၊ စင်ကာပူဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန၊ သြစတြေးလျဖက်ဒရယ် တရားရုံးတို့၏ နည်းပညာအကူအညီများဖြင့် အလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲများ ကျင်းပခြင်း၊ ကျွမ်းကျင်သူများနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခြင်း၊ အခြားနိုင်ငံတွင် အောင်မြင်စွာ ကျင့်သုံးနေသည့် စနစ်များကို လေ့လာခြင်းများ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါကြောင်း၊ ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော်ချုပ်သည် တရားမမှုခင်းများတွင် တရားရုံးကဦးဆောင်၍ စေ့စပ်ဖြေရှင်းသည့် နည်းလမ်း အသုံးပြုရေး ဖြစ်နိုင်ခြေ (Feasibility Study of Court-led Mediation for Civil Cases) ကို လေ့လာ ဆန်းစစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ မှုခင်းစီမံခန့်ခွဲရေးစနစ်နှင့် ကိုက်ညီမှုရှိသော ထိရောက်အောင်မြင်သည့် နည်းလမ်းများ အသုံးပြုနိုင်ရေးအတွက် လေ့လာဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါကြောင်း၊ သို့ဖြစ်ပါ၍ ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ် အနေဖြင့် ညှိနှိုင်းဖြေရှင်း ပေးရေးဆိုင်ရာဥပဒေ (Mediation Law) တစ်ရပ်ကို ရေးဆွဲရန် အစီအစဉ်မရှိသေးပါကြောင်း ရှင်းလင်းဖြေကြားပါသည်။