Skip to main content

ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာပညာေရး

အက်ဥ္းခ်ဳပ္

    ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာပညာေရးဆိုသည္မွာ ပညာသင္ယူမႈမၿပီးဆုံးမီ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ပညာသင္ယူမႈရပ္တန႔္ခဲ့ရသူမ်ားအတြက္ သင့္ေလ်ာ္ေသာပညာသင္ယူမႈတစ္ခု ျပန္လည္ရရွိေစရန္ လိုအပ္ေသာအစီအမံမ်ား သတ္မွတ္ထားရွိျခင္းဟူ၍ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္၊ အမ်ိဳးသား ပညာေရးဥပေဒကိုျပင္ဆင္သည့္ဥပေဒတြင္ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုထားပါသည္။ လူငယ္အမ်ားစု အတြက္ လုပ္ငန္းခြင္သို႔ဝင္ေရာက္ႏိုင္ရန္ ေက်ာင္းျပင္ပမူလတန္းပညာတတ္႐ုံမွ်ျဖင့္ လုံေလာက္မႈ မရွိျခင္းႏွင့္ ေက်ာင္းျပင္ပအလယ္တန္းပညာသင္ယူႏိုင္သည့္ လမ္းေၾကာင္းမရွိေသးျခင္းတို႔သည္ အသက္ေမြး ဝမ္းေက်ာင္း ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈအတြက္ အတားအဆီးျဖစ္ေစပါသည္။ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ေက်ာင္းဆက္ မတက္ႏိုင္ေသာ သူမ်ားသည္လည္း ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာပညာေရး လမ္းေၾကာင္းမ်ားျဖင့္ အေျခခံပညာအထက္တန္း၊ နည္းပညာႏွင့္ သက္ေမြးပညာေရးႏွင့္ ေလ့က်င့္ေရး၊ အဆင့္ျမင့္ပညာစသည္တို႔ကို လုပ္ငန္းခြင္ဝင္ေရာက္ႏိုင္သည္အထိ သင္ယူခြင့္ ရရွိလွ်င္ မ်ားစြာအက်ိဳးျဖစ္ထြန္းလာေပမည္။

          ဤစာတမ္းတိုတြင္ ေရးသားတင္ျပထားေသာ  ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာပညာေရး ေအာင္ျမင္ေစသည့္အေၾကာင္းရင္းမ်ား၊ ဥပေဒေရးရာျပ႒ာန္းသတ္မွတ္ခ်က္မ်ား၊ အမ်ိဳးသား ပညာေရးမဟာဗ်ဴဟာစီမံကိန္းအရ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာပညာေရးအား အေကာင္ အထည္ေဖာ္ေဆာင္႐ြက္မႈအေျခအေနႏွင့္ ႀကဳံေတြ႕ရသည့္အားနည္းခ်က္မ်ား၊ ႏိုင္ငံအခ်ိဳ႕တြင္ ေဆာင္႐ြက္ေနမႈမ်ားစသည္တို႔ကိုဖတ္ရႈေလ့လာ၍ ႏိုင္ငံဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးတြင္ အေရးပါေသာ စြမ္းအားစုမ်ားျဖစ္ေပၚလာေစေရးအတြက္ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္ တစ္သက္တာပညာေရးက႑ကို ျမႇင့္တင္ႏိုင္ေစရန္ ေရးသားတင္ျပအပ္ပါသည္။

နိဒါန္း

၁။       ေက်ာင္းပညာေရးစနစ္မွာ ေကာင္းစြာေလ့က်င့္ထားေသာဆရာမ်ားႏွင့္ စာသင္ခန္း အတြင္းသင္ၾကားေသာစနစ္ျဖစ္ပါသည္။ ေက်ာင္းျပင္ပပညာေရးစနစ္မွာ ေက်ာင္းျပင္ပတြင္ သင္ၾကားသည့္စနစ္ျဖစ္ၿပီး အမ်ားအားျဖင့္ သင္ၾကားေရးဌာနမ်ား၊ စုေပါင္းခန္းမ၊ စာၾကည့္ တိုက္ သို႔မဟုတ္ ေနအိမ္မ်ားတြင္ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာပညာေရး သင္ၾကားေပးသူမ်ား (ဥပမာအားျဖင့္ ေ႐ႊ႕ေျပာင္းဆရာမ်ား၊ ခ႐ိုင္အဆင့္တစ္သက္တာပညာေရး ညႇိႏႈိင္းပူးေပါင္း ေဆာင္႐ြက္သူမ်ား၊ မန္ေနဂ်ာမ်ား) က သင္ၾကားသူ၊ သင္ယူသူ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္အဆင္ေျပသည့္ ေနရာႏွင့္အခ်ိန္တြင္ သင္ၾကားသည့္စနစ္ ျဖစ္ပါသည္။ မ်က္ေမွာက္ေခတ္လူ႔ေဘာင္အဖြဲ႕အစည္း ၏စိန္ေခၚမႈမ်ားကို ေက်ာင္းပညာေရးစနစ္တစ္ခုတည္းျဖင့္မေျဖရွင္းႏိုင္ဘဲ ကေလးတိုင္းပညာ သင္ယူခြင့္ရရွိရန္ႏွင့္ လူႀကီးတိုင္းဘဝတစ္သက္တာသင္ယူခြင့္ရရွိရန္ အလြန္အေရးႀကီးပါသည္။  ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္ တစ္သက္တာပညာေရးလမ္းေၾကာင္းမ်ားျဖင့္ အေျခခံပညာအထက္တန္း၊ နည္းပညာႏွင့္ သက္ေမြးပညာေရးႏွင့္ေလ့က်င့္ေရး၊ အဆင့္ျမင့္ပညာမ်ားကို လုပ္ငန္းခြင္ ဝင္ေရာက္ႏိုင္သည္အထိ သင္ယူခြင့္ရရွိလွ်င္ မ်ားစြာအက်ိဳးေက်းဇူးျဖစ္ထြန္းလာႏိုင္ပါသည္။

၂။       လက္ရွိျမန္မာ့ပညာေရးစနစ္သည္ သင္ယူသူအားလုံး၏လိုအပ္ခ်က္ႏွင့္ ကိုက္ညီမႈ အားနည္းေနပါသည္။  ေက်ာင္းျပင္ပေရာက္လူငယ္မ်ားအား ပညာဆက္လက္သင္ယူႏိုင္မည့္ အခြင့္အလမ္းမ်ားဖန္တီးေပးျခင္းသည္ ႏိုင္ငံအတြင္းလိုအပ္ေနေသာ ကြၽမ္းက်င္လုပ္သားရွားပါး မႈႏွင့္ အလုပ္လက္မဲ့ျပႆနာမ်ားကိုေျဖရွင္းႏိုင္မည္ျဖစ္ပါသည္။ သို႔ျဖစ္ရာ ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာန သည္ ေက်ာင္းျပင္ပေရာက္လူငယ္မ်ားအား တတ္ကြၽမ္းမႈႏွင့္ယုံၾကည္စိတ္ခ်မႈကို ေပးစြမ္းႏိုင္မည့္ လက္လွမ္းမီႏိုင္ေသာ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာ ပညာေရးလမ္းေၾကာင္းမ်ားကို ဖန္တီးေပး ရပါမည္။

၃။       ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္ တစ္သက္တာပညာေရးဟုဆိုရာတြင္ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာ သင္ယူမႈအစီအစဥ္ေပါင္းမ်ားစြာပါဝင္ၿပီး အစီအစဥ္အလိုက္ ရည္႐ြယ္ခ်က္မ်ားစြာရွိပါသည္။ ၎တို႔တြင္တန္းညႇိအစီအစဥ္ေပါင္းမ်ားစြာပါဝင္ၿပီး ေက်ာင္းပညာေရးမွသင္ယူမႈမ်ားကိုက်စ္လစ္ သိပ္သည္းေသာ ပုံစံမ်ားျဖင့္ ေဖာ္ထုတ္ပံ့ပိုးေပးျခင္း၊ ကေလးမ်ားႏွင့္ အ႐ြယ္ေရာက္ၿပီးသူမ်ား အတြက္ရည္႐ြယ္သည့္ အေျခခံႏွင့္လုပ္ငန္းအက်ိဳးျပဳ  စာတတ္ေျမာက္မႈအစီအစဥ္၊ သင္ယူ သူမ်ား၏ ဝင္ေငြရွာႏိုင္မႈစြမ္းရည္ ျမင့္မားလာေစရန္အတြက္ သက္ေမြးပညာအေျခခံ ကြၽမ္းက်င္မႈမ်ား၊ ဘဝတစ္သက္တာ သင္ယူေရးႏွင့္အခြင့္အလမ္းမ်ားဖန္တီးေပးထားေသာ စဥ္ဆက္ပညာေရး အစီအစဥ္မ်ားပါဝင္ပါသည္။

ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာပညာေရး၏ေနာက္ခံသမိုင္း

၄။       ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ ေက်ာင္းျပင္ပပညာေရးအား ေရွးျမန္မာဘုရင္မ်ားလက္ထက္ကပင္ စတင္ ခဲ့ပါသည္။ လြတ္လပ္ေရးမရမီႏွင့္ လြတ္လပ္ေရးရၿပီးေနာက္ပိုင္း ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းမ်ားတြင္ သင္ၾကားျခင္းသည္ ျမန္မာ့႐ိုးရာေက်ာင္းျပင္ပပညာေရး ေဆာင္႐ြက္ခ်က္တစ္ခုပင္ ျဖစ္ပါသည္။ ၿဗိတိသွ်ကိုလိုနီေခတ္ မတိုင္မီကာလတြင္ ဘုန္းေတာ္ႀကီးသင္ပညာေရးစနစ္ျဖင့္ သင္ၾကား တတ္ေျမာက္ခဲ့သူမ်ားစြာ ရွိခဲ့ပါသည္။ လြတ္လပ္ေရးရၿပီးေနာက္ (၁၉၅၂ ခုႏွစ္မွ ၁၉၅၆ ခုႏွစ္ထိ) စာမတတ္သူပေပ်ာက္ေရးအစီအစဥ္မ်ားကို ေက်းလက္ေဒသမ်ားတြင္ပါ စီမံခ်က္ခ်ေဆာင္႐ြက္ခဲ့ ပါသည္။ လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာကပင္ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာ ပညာေရးအစီအစဥ္ မ်ားကို ၾကက္ေျခနီအသင္း၊ မီးသတ္တပ္ဖြဲ႕ႏွင့္ လုပ္အားေပးအဖြဲ႕မ်ားပူးေပါင္း၍ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့ ပါသည္။  ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ေက်ာင္းျပင္ပပညာေရး အစီအစဥ္မ်ားမွာ စာတတ္ေျမာက္ေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ား၊ လက္မႈပညာသင္တန္းမ်ား၊ စက္ပစၥည္းျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းျခင္း သင္တန္းမ်ား၊ အိမ္တြင္း သိပၸံသင္တန္းမ်ား၊ ေရလုပ္ငန္းသင္တန္းေက်ာင္းမ်ားႏွင့္ စက္ျပင္သင္တန္းမ်ား စသည္တို႔ ျဖစ္ၿပီး ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာနႏွင့္ အျခားဝန္ႀကီးဌာနမ်ား ပူးေပါင္းအေကာင္အထည္ေဖာ္ခဲ့ပါသည္။ ထိုအခ်ိန္က ႀကဳံေတြ႕ရေသာ အခက္အခဲမ်ားမွာ ဖတ္စာအုပ္မ်ားမလုံေလာက္ျခင္း၊ စာမတတ္မႈ သံသရာလည္ေနျခင္း၊ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၏အေထာက္အပံ့ႏွင့္ အစီအစဥ္မ်ား အားနည္းျခင္း၊ အျခားလိုအပ္ခ်က္မ်ားရွိျခင္း၊ အရည္အေသြးျပည့္ေသာဆရာမ်ား ရွားပါးျခင္း၊ ဘ႑ာေငြေထာက္ပံ့မႈ နည္းပါးျခင္းႏွင့္ ဆက္လက္ေဆာင္႐ြက္မႈအားနည္းျခင္း စသည္တို႔ကို ႀကဳံေတြ႔ခဲ့ရပါသည္။ 

ေက်ာင္းပညာေရးစနစ္ႏွင့္ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာပညာေရးစနစ္ကြာျခားခ်က္ႏွင့္ တူညီခ်က္

၅။       ေက်ာင္းပညာေရးစနစ္ႏွင့္ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာပညာေရးစနစ္ကြာျခားခ်က္မွာ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာပညာေရးစနစ္သည္ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ေက်ာင္းပညာ သင္ယူရန္ အခက္အခဲရွိသူမ်ား၏လိုအပ္ခ်က္မ်ားကို ျဖည့္ဆည္းေပးႏိုင္ရန္အတြက္ ေခတ္စနစ္ ႏွင့္ေလ်ာ္ညီစြာ ေဆာင္႐ြက္ေပးႏိုင္မႈပင္ျဖစ္သည္။ သို႔ရာတြင္ ေက်ာင္းပညာေရးစနစ္ႏွင့္ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္ တစ္သက္တာပညာေရးစနစ္တို႔အၾကားတြင္ အဓိကတူညီေသာအခ်က္ လည္းရွိပါသည္။ ၎မွာ စနစ္ႏွစ္ခုအၾကားသင္ယူမႈမ်ားကို လြယ္ကူစြာကူးေျပာင္းႏိုင္ေစရန္ မရွိမျဖစ္လိုအပ္ေသာ အရည္အေသြးစံႏႈန္းမ်ား တူညီမႈရွိျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ 

ဥပေဒေရးရာျပ႒ာန္းသတ္မွတ္ခ်က္မ်ား

၆။       ၂၀၁၄ ခုႏွစ္တြင္ ျပ႒ာန္းခဲ့ေသာ အမ်ိဳးသားပညာေရးဥပေဒတြင္ အခန္းေပါင္း (၁၄) ခန္းပါရွိပါသည္။ အဆိုပါဥပေဒတြင္ ေက်ာင္းျပင္ပပညာေရးႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ ပထမဆုံးအႀကိမ္ အျဖစ္ ထည့္သြင္းျပ႒ာန္းထားေသာ္လည္း အခန္းတစ္ခန္းအေနျဖင့္ သီးသန႔္ျပ႒ာန္းထားျခင္း မရွိပါ။ ထိုဥပေဒသည္ ေက်ာင္းပညာေရးႏွင့္တန္းတူေသာအရည္အေသြးအျဖစ္ တန္းညႇိအစီအစဥ္ မ်ားကိုလည္း အသိအမွတ္ျပဳထားပါသည္။ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာပညာေရးႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း ၍ ယင္းဥပေဒတြင္ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားမွာ ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္ပါသည္-

(က)    အခန္း (၁)၊ ပုဒ္မ ၂၊ ပုဒ္မခြဲ (ဌ) တြင္ တန္းညႇိပညာေရးအစီအစဥ္ဆိုသည္မွာ ေက်ာင္းျပင္ပပညာေရး အစီအစဥ္အရ သင္ယူရရွိသည့္ ပညာအဆင့္အတန္းကို ေက်ာင္းပညာေရး အဆင့္အတန္းမ်ားႏွင့္ အရည္အခ်င္းညႇိႏႈိင္းသတ္မွတ္ေပးေသာ အစီအစဥ္ကိုဆိုသည္။

(ခ)     အခန္း (၅)၊ ပုဒ္မ ၁၁ တြင္ ႏိုင္ငံေတာ္သည္ အမ်ိဳးသားပညာေရးစနစ္ အေကာင္ အထည္ေဖာ္ရာတြင္ ေအာက္ပါပညာရယူနည္းမ်ားက်င့္သုံး၍ ယင္းတို႔ကိုတစ္ခုႏွင့္ တစ္ခုဆက္စပ္ ေဆာင္႐ြက္ရမည္-

(၁)     ေက်ာင္းပညာေရး၊

(၂) ေက်ာင္းျပင္ပပညာေရး၊

(၃)     ကိုယ္တိုင္သင္ယူပညာေရး။

(ဂ)     အခန္း (၅)၊ ပုဒ္မ ၂၀၊ ပုဒ္မခြဲ (က) တြင္ ေက်ာင္းပညာေရးႏွင့္ ေက်ာင္းျပင္ပပညာေရး တို႔အတြက္ ဆရာအတတ္ပညာဖြံ႕ၿဖိဳးေစရန္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္႐ြက္ရမည္။

(ဃ)    အခန္း (၅)၊ ပုဒ္မ ၃၁ တြင္ ဝန္ႀကီးဌာနသည္ ရပ္႐ြာအေျချပဳအဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ အစိုးရမဟုတ္ေသာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားျဖင့္ ေက်ာင္းျပင္ပပညာေရးကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္႐ြက္ရန္ အားေပးရမည္။

(င)     အခန္း (၅)၊ ပုဒ္မ ၃၂တြင္ဝန္ႀကီးဌာနသည္ ေက်ာင္းျပင္ပပညာေရးႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍-

(၁)     အေျခခံစာတတ္ေျမာက္ေရးႏွင့္ ယင္း၏ေနာက္ဆက္တြဲ လုပ္ငန္းမ်ားကို

          အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္႐ြက္ရမည္။

(၂)     အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ အေျခခံပညာေရးအဆင့္ အသီးသီးကိုဆုံးခန္းတိုင္ မသင္ၾကား ခဲ့ရသူမ်ားအား ထိုပညာေရးအဆင့္ၿပီးေျမာက္ေစရန္ႏွင့္ ေက်ာင္းျပင္ပမွပညာ သင္ၾကားလိုသူမ်ား ဆက္လက္သင္ၾကားႏိုင္ရန္ စီစဥ္ေဆာင္႐ြက္ရမည္။

(၃)     ေက်ာင္းျပင္ပပညာေရးမွ ေက်ာင္းပညာေရး သို႔မဟုတ္ နည္းပညာႏွင့္သက္ေမြးပညာေရးသို႔ ကူးေျပာင္းႏိုင္သည့္ တန္းညႇိပညာေရးအစီအစဥ္ကို         ေဆာင္႐ြက္ရမည္။ 

၇။       ထို႔ျပင္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္၊ အမ်ိဳးသားပညာေရးဥပေဒကိုျပင္ဆင္သည့္ဥပေဒပုဒ္မ ၂၉ (ခ) တြင္ ပညာသင္ယူမႈမၿပီးဆုံးမီ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ပညာသင္ယူမႈရပ္တန႔္ခဲ့ရေသာ ေက်ာင္းသားမ်ားအတြက္ သင့္ေလ်ာ္ေသာပညာသင္ယူခြင့္ျပန္လည္ရရွိေစရန္ လိုအပ္ေသာအစီ အမံမ်ား သတ္မွတ္ထားရွိျခင္းဟူ၍ ျပ႒ာန္းထားပါသည္။ 

အစိုးရ၏အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈ

၈။       ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာနသည္ အမ်ိဳးသားပညာေရးဥပေဒပါ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားႏွင့္အညီ ေက်ာင္းျပင္ပမူလတန္းပညာေရးတန္းညႇိအစီအစဥ္ႏွင့္ လူငယ္မ်ားႏွင့္ သက္ႀကီးမ်ားအတြက္ အေျခခံ စာတတ္ေျမာက္ေရးႏွင့္ လုပ္ငန္းအက်ိဳးျပဳစာတတ္ေျမာက္ေရး အစီအစဥ္ဟူ၍ အဓိက အစီအစဥ္ႏွစ္ခုကို ေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိပါသည္။ ထို႔အျပင္ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာ ပညာေရး ဦးစီးဌာနဖြဲ႔စည္းျခင္း၊ အမ်ိဳးသားပညာေရး မဟာဗ်ဴဟာစီမံခ်က္တြင္ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္ တစ္သက္တာ ပညာေရးကို ထည့္သြင္းအေကာင္အထည္ ေဖာ္ျခင္းႏွင့္ ျပည္တြင္း/ပအဖြဲ႔အစည္းမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ျခင္း စသည္တို႔ကို လုပ္ေဆာင္လ်က္ရွိပါသည္။

ဦးစီးဌာနဖြဲ႕စည္းေဆာင္႐ြက္မႈ          

၉။       ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာ ပညာေရးဦးစီးဌာနအသစ္ကို ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာနေအာက္၌ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္ ဖြဲ႔စည္းခဲ့ပါသည္။ ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာနလက္ေအာက္ရွိ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္ တစ္သက္တာ ပညာေရးဦးစီးဌာနက ယင္းပညာေရးအတြက္ပံ့ပိုးမႈကို အဓိကစီမံခန္႔ခြဲၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံ စာတတ္ေျမာက္ေရးအေထာက္အကူျပဳပင္မဌာနက ပညာရပ္ဆိုင္ရာကြၽမ္းက်င္မႈကို ပံ့ပိုးေပးပါသည္။  

အမ်ိဳးသားပညာေရးမဟာဗ်ဴဟာစီမံကိန္းအရအေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္႐ြက္ေနမႈ

၁၀။     ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာနသည္ အမ်ိဳးသားပညာေရးမဟာဗ်ဴဟာစီမံကိန္း ရည္မွန္းခ်က္ပန္းတိုင္ကို ေပါက္ေျမာက္ေအာင္ျမင္ေစႏိုင္မည့္ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္အေျပာင္းအလဲ (၉) ရပ္ကို သတ္မွတ္ ေဆာင္႐ြက္ လ်က္ရွိရာ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာပညာေရးသည္လည္း တစ္ခုအပါအဝင္ ျဖစ္ပါသည္-

၁၁။     ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာပညာေရးကို အမ်ိဳးသားပညာေရးမဟာဗ်ဴဟာစီမံကိန္း (၂၀၁၆ ခုႏွစ္မွ ၂၀၂၁ ထိ) (၅) ႏွစ္စီမံကိန္းတြင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္႐ြက္မည့္  ပူးေပါင္း ေဆာင္႐ြက္မႈႏွင့္ စီမံခန႔္ခြဲမႈလုပ္ငန္းမ်ားကိုျမႇင့္တင္ျခင္း၊ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာ ပညာေရးဆိုင္ရာနည္းလမ္းေပါင္းစုံျဖင့္သင္ယူခြင့္တိုးခ်ဲ႕ေပးျခင္း၊ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္ တာ ပညာေရးလုပ္ငန္းမ်ား၏အရည္အေသြးကို အားေကာင္းေအာင္ျမႇင့္တင္ျခင္း စသည့္ မဟာဗ်ဴဟာ (၃) ရပ္ကို ခ်မွတ္ေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိပါသည္-

(က)    မဟာဗ်ဴဟာ (၁) - ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္မႈႏွင့္စီမံခန႔္ခြဲမႈလုပ္ငန္းမ်ားကိုျမႇင့္တင္ျခင္း။ ဤအဆင့္တြင္ အမ်ိဳးသားအဆင့္ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာပညာေရး ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္မႈေကာ္မတီ ဖြဲ႕စည္းေဆာင္႐ြက္ျခင္း၊ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္ တစ္သက္တာပညာေရးမူဝါဒေရးဆြဲျခင္း၊ ဦးစီးဌာနဖြဲ႕စည္းေဆာင္႐ြက္ျခင္းႏွင့္ အမ်ိဳးသားအဆင့္ အေျခခံအခ်က္အလက္ထိန္းသိမ္းထားေရး စနစ္တစ္ခု ထူေထာင္ျခင္းစသည္တို႔ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္႐ြက္မည္ျဖစ္ပါသည္။

(ခ)     မဟာဗ်ဴဟာ (၂) - ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာပညာေရးဆိုင္ရာ နည္းလမ္း ေပါင္းစုံျဖင့္ သင္ယူခြင့္တိုးခ်ဲ႕ေပးျခင္း။               ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာ ပညာေရးကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္႐ြက္ရာ၌ ေက်ာင္းျပင္ပေရာက္ေနေသာ လူငယ္မ်ားအတြက္ ပညာသင္ယူႏိုင္ေသာနည္းလမ္းမ်ားထဲတြင္ ေက်ာင္းျပင္ပ မူလတန္းပညာေရးတန္းညႇိအစီအစဥ္သည္အဓိကနည္းလမ္းျဖစ္ပါသည္။ ေက်ာင္း ျပင္ပ မူလတန္းတန္းညႇိအစီအစဥ္မွေလးပုံတစ္ပုံေအာက္သာ ပုံမွန္အလယ္တန္း ေက်ာင္းသို႔ကူးေျပာင္းတက္ေရာက္ႏိုင္သည္ကိုၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ လိုအပ္ခ်က္မ်ား ရွိေနသည္ကိုသိရွိႏိုင္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာနသည္ ေက်ာင္းျပင္ပ မူလတန္းပညာေရးတန္းညႇိအစီအစဥ္၊ အေျခခံႏွင့္လုပ္ငန္းအက်ိဳးျပဳ စာတတ္ ေျမာက္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ အျခားေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္ တစ္သက္တာပညာေရး လုပ္ငန္းအစီအစဥ္မ်ားကိုတိုးခ်ဲ႕ျခင္း၊ ေက်ာင္းျပင္ပအလယ္တန္းပညာေရးအစီ အစဥ္ေရွ႕ေျပးစမ္းသပ္ျခင္းႏွင့္တိုးခ်ဲ႕ျခင္း၊ အမ်ိဳးသားအဆင့္ လူငယ္ပညာေရး ေအာင္လက္မွတ္အစီအစဥ္ေဆာင္႐ြက္ျခင္း စသည္တို႔ကိုေဆာင္႐ြက္မည္ျဖစ္ပါသည္။

(ဂ)     မဟာဗ်ဴဟာ (၃)-ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာ ပညာေရးလုပ္ငန္းမ်ား၏ အရည္အေသြးကို အားေကာင္းေအာင္ျမႇင့္တင္ျခင္း။ မဟာဗ်ဴဟာအဆင့္ (၃) တြင္ႏိုင္ငံေတာ္အဆင့္ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္ တစ္သက္တာ ပညာေရးအရည္အေသြး အကဲျဖတ္အၫႊန္းေဘာင္ေရးဆြဲျပဳစုျခင္း၊ အမ်ိဳးသားအဆင့္ ေအာင္လက္မွတ္ စနစ္ကိုေရးဆြဲျပဳစုျခင္း၊ ဆရာအတတ္ပညာကြၽမ္းက်င္မႈႏွင့္ ဆရာအတတ္ပညာ သင္တန္းအစီအစဥ္ေရးဆြဲျပဳစုျခင္းတို႔ကို ေဆာင္႐ြက္မည္ဟုသိရွိရပါသည္။ 

လက္ေတြ႕ေဆာင္႐ြက္ခ်က္မ်ား

၁၂။     ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာ ပညာေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို လက္ေတြ႔အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေဆာင္႐ြက္ လ်က္ရွိရာတြင္ ဇုန္အဆင့္နည္းျပသင္တန္း၊ ဗဟိုအဆင့္နည္းျပသင္တန္း၊ မူလတန္းႏွင့္ အလယ္တန္းပညာေရးလုပ္ငန္းဖြင့္ပြဲ၊ ေက်ာင္းျပင္ပပညာေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ ၿမိဳ႕နယ္ပညာေရးမွဴမ်ား လုပ္ငန္းညႇိႏႈိင္းေဆြးေႏြးပြဲမ်ား၊ ဗဟိုအဆင့္ညႇိႏႈိင္းေဆြးေႏြးျခင္း၊ မူဝါဒ ဆိုင္ရာအလုပ္႐ုံေဆြးေႏြးပြဲမ်ားက်င္းပျခင္း စသည္တို႔ေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိပါသည္။  

၁၃။     ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံစာတတ္ေျမာက္ေရး အေထာက္အကူျပဳပင္မဌာနသည္ ေက်ာင္းျပင္ပမူလတန္း ပညာေရးသင္႐ိုးၫႊန္းတမ္းကို ကြၽမ္းက်င္မႈအေျချပဳအျဖစ္ ျပဳျပင္မြမ္းမံခဲ့ ပါသည္။ ၂၀၁၃-၂၀၁၄ ပညာသင္ႏွစ္တြင္ စံျပဳစစ္ေဆးလႊာျဖင့္စစ္ေဆးျခင္းကို ေက်ာင္းျပင္ပ မူလတန္းပညာေရးအစီအစဥ္မ်ားတြင္ စတင္က်င့္သုံးခဲ့ပါသည္။

၁၄။     ေႏြရာသီအေျခခံစာတတ္ေျမာက္ေရး အစီအစဥ္ကို ၂၀၁၃ ခုႏွစ္တြင္ ျပန္လည္စတင္ခဲ့ၿပီး သင္ယူသူ (၂၂,၀၀၀) ေက်ာ္ကို သင္ၾကားေပးႏိုင္ခဲ့ပါသည္။ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္တြင္ သင္ယူသူ (၄၆,၀၀၀) ေက်ာ္ကိုသင္ၾကားေပးႏိုင္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ ၂၀၁၃ခုႏွစ္ႏွင့္ႏႈိင္းယွဥ္ပါက သင္ယူသူႏွစ္ဆေက်ာ္ တိုးျမႇင့္သင္ၾကားေပးႏိုင္ခဲ့ပါသည္။ ထို႔ျပင္ ေက်ာင္းျပင္ပေရာက္ကေလးမ်ားအတြက္ ေက်ာင္းျပင္ပမူလတန္းပညာေရးတန္းညႇိအစီအစဥ္ႏွင့္ အ႐ြယ္ေရာက္သူမ်ားအတြက္ ေႏြရာသီ အေျခခံစာတတ္ေျမာက္ေရးအစီအစဥ္တို႔ကို ေက်ာင္းျပင္ပပညာေရးသင္ယူမႈအခြင့္အလမ္းအျဖစ္ စီစဥ္ဖန္တီးေပးလ်က္ရွိရာ ေက်ာင္းျပင္ပမူလတန္း ပညာေရးအစီအစဥ္မ်ား (Non-formal Primary Education Programmes – NFPEP) ကို ၂၀၁၄-၂၀၁၅ ပညာသင္ႏွစ္တြင္ သင္ယူသူ (၁၁,၀၀၀) ေက်ာ္အတြက္ ၿမိဳ႕နယ္ေပါင္း (၈၉) ၿမိဳ႕နယ္တြင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ လ်က္ရွိပါသည္။ အေျခခံစာတတ္ေျမာက္ေရး အစီအစဥ္မ်ားကို ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ ၿမိဳ႕နယ္ (၆၈) ၿမိဳ႕နယ္၌ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့ပါသည္။ သက္ႀကီးစာတတ္ေျမာက္ေရးနယ္ပယ္ တြင္ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရသည္ ႏိုင္ငံတစ္ဝန္းစာတတ္ေျမာက္ႏႈန္း တိုးတက္ျမင့္မားေစရန္ အထူးဦးစားေပး ေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိပါသည္။ လက္ရွိတြင္ေက်ာင္းျပင္ပအလယ္တန္းပညာေရး တန္းညႇိအစီအစဥ္ အတြက္လည္း သင္႐ိုးၫႊန္းတမ္းကို ေရးဆြဲထားၿပီးျဖစ္သည္ဟုသိရွိရပါသည္။   

လက္ရွိႀကဳံေတြ႕ရသည့္စိန္ေခၚမႈမ်ား

၁၅။     မည္သည့္လုပ္ငန္းမဆို စတင္အေကာင္အထည္ေဖာ္ကာစအခ်ိန္တြင္ အခက္အခဲမ်ား၊ စိန္ေခၚမႈမ်ားႏွင့္ရင္ဆိုင္ရေလ့ရွိသကဲ့သို႔ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္ တစ္သက္တာပညာေရးကို အေကာင္ အထည္ေဖာ္ ေဆာင္႐ြက္ရာတြင္လည္း စိန္ေခၚမႈမ်ားကိုႀကဳံေတြ႕ရပါသည္။ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္ တစ္သက္တာပညာေရးနယ္ပယ္တြင္ ရင္ဆိုင္ေနရေသာ အဓိကစိန္ေခၚမႈ (၄) ရပ္မွာ ေအာက္ပါ အတိုင္းျဖစ္ပါသည္-

(က)    သင္ယူမႈအခြင့္အလမ္း။ ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာနအေနျဖင့္ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္ တစ္သက္တာ ပညာေရးအစီအစဥ္မ်ားကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္ေရးအတြက္ ေယဘုယ်အၫႊန္းေဘာင္အျဖစ္ ခ်မွတ္ေပးႏိုင္မည့္ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္ တစ္သက္တာ ပညာေရးမူဝါဒတစ္ရပ္ကို သုေတသနျပဳေရးဆြဲၿပီး အမ်ားျပည္သူတို႔အား က်ယ္က်ယ္ျပန႔္ျပန္႔ အသိေပးရန္လိုအပ္လ်က္ရွိျခင္း၊

(ခ)     အရည္အေသြး။ ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာနသည္ ပညာေရးႏွင့္အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္း လမ္းသြယ္မ်ား၏ အဆင့္အမ်ိဳးမ်ိဳးတြင္ေရာက္ရွိေနေသာ ေက်ာင္းျပင္ပေရာက္ သင္ယူသူမ်ား၏ မတူကြဲျပားေသာ လိုအပ္ခ်က္မ်ားကို ျဖည့္ဆည္းေပးႏိုင္သည့္ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာ ပညာေရးအစီအစဥ္အမ်ိဳးမ်ိဳးကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္႐ြက္ေရးအတြက္ ပံ့ပိုးရန္ လိုအပ္ပါသည္။ အဆိုပါအစီအစဥ္မ်ားသည္ အရည္အေသြးရွိၿပီး လက္လွမ္းမီႏိုင္၍ ျပင္ဆင္ေျပာင္းလဲႏိုင္ေသာ အသိအမွတ္ျပဳအစီအစဥ္မ်ားျဖစ္ရန္လိုအပ္ျခင္း၊

(ဂ)     စာတတ္ေျမာက္ေရး အစီအစဥ္မ်ားႏွင့္ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာပညာေရး လမ္းသြယ္မ်ားကို တိုးခ်ဲ႕ျခင္း။                 အရည္အေသြးရွိၿပီး သင္ယူသူဗဟိုျပဳကာ လိုအပ္ခ်က္ကို တုံ႔ျပန္ျဖည့္ဆည္းေပးႏိုင္ေသာ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာ ပညာေရးရရွိႏိုင္မႈအခြင့္အလမ္းမ်ား ပိုမိုတိုးတက္လာေစေရး၊ အစိုးရႏွင့္အစိုးရ မဟုတ္ေသာအဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ ရပ္႐ြာအေျချပဳ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားႏွင့္ ပုဂၢလိကက႑တို႔မွ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္ တစ္သက္တာပညာေရး ဝန္ေဆာင္မႈ ေပးသူမ်ားအားလုံးအတြက္ အမ်ိဳးသားအဆင့္အရည္အေသြး စံသတ္မွတ္ခ်က္မ်ား ေရးဆြဲၿပီး စနစ္တက် ပုံမွန္တိုင္းတာမႈျပဳလုပ္ရန္ လိုအပ္ေနျခင္း၊

(ဃ)    ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္မႈႏွင့္ စီမံခန္႔ခြဲမႈလုပ္ငန္းစဥ္။    အစိုးရႏွင့္အစိုးရမဟုတ္ေသာ ဝန္ေဆာင္မႈ ေပးသူမ်ား၊ ရပ္႐ြာအေျချပဳအဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ ပုဂၢလိကက႑တို႔၏ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္မႈ ပိုမိုထိေရာက္ ေကာင္းမြန္ေစရန္ ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာနသည္ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာ ပညာေရးက႑အတြင္း ေပါင္းစပ္ညႇိႏႈိင္းမႈကို တိုးခ်ဲ႕ၿပီးအားေကာင္းေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ရန္လိုအပ္ျခင္း။ 

၁၆။     ယခုအခါတြင္ အစိုးရ၏ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္ တစ္သက္တာပညာေရး အစီအစဥ္မ်ားကို နယ္ေျမ၊ အသက္စသည္ျဖင့္ ကန႔္သတ္အေကာင္အထည္ေဖာ္ဆဲ ကာလသာျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ၿမိဳ႕နယ္အနည္းငယ္တြင္ သာသင္ယူခြင့္ရရွိၿပီး လူတိုင္းလက္လွမ္းမွီမႈ အားနည္းလ်က္ရွိပါသည္။  သို႔ျဖစ္ပါ၍ ေက်ာင္းျပင္ပေရာက္ေနသူမ်ားအားလုံး ေနရာေဒသမေ႐ြး၊ အ႐ြယ္မေ႐ြးလက္လွမ္း မီေသာ သင္ယူမႈလမ္းေၾကာင္းမ်ားကိုတိုးခ်ဲ႕ေပးရန္ ထိေရာက္သည့္အေကာင္အထည္ ေဖာ္မႈမ်ားကသာ ပံ့ပိုးေပးႏိုင္မည္ျဖစ္ပါသည္။ 

၁၇။     လူငယ္အမ်ားစုအတြက္ လုပ္ငန္းခြင္သို႔ဝင္ေရာက္ႏိုင္ရန္ ေက်ာင္းျပင္ပမူလတန္းပညာ တတ္႐ုံမွ်ျဖင့္လုံေလာက္မႈ မရွိျခင္း၊ ေက်ာင္းျပင္ပအလယ္တန္း ပညာသင္ယူႏိုင္သည့္ လမ္းေၾကာင္း မရွိေသးျခင္းသည္ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းဖြံ႕ၿဖိဳးမႈအတြက္ အတားအဆီးျဖစ္ေစပါသည္။ ေက်ာင္းျပင္ပ မူလတန္းပညာေရးတန္းညႇိအစီအစဥ္မွ ေလးပုံတစ္ပုံထက္နည္းေသာ သင္ယူသူ မ်ားသည္သာ ပုံမွန္အလယ္တန္းေက်ာင္းသို႔ ကူးေျပာင္းေရာက္ရွိျခင္းက အျခားေသာ လမ္းေၾကာင္းမ်ား လိုအပ္ေနသည္ကို ၫႊန္ျပေနပါသည္။ ေက်ာင္းျပင္ပမူလတန္းပညာေရး တန္းညႇိအစီအစဥ္ႏွင့္ ေဆာင္႐ြက္ရန္စီစဥ္လ်က္ရွိေသာ ေက်ာင္းျပင္ပအလယ္တန္းပညာေရး အစီအစဥ္မ်ားအတြက္ တရားဝင္အသိအမွတ္ျပဳလက္မွတ္ထုတ္ေပးေရးမွာ အေရးႀကီးေသာ ျပႆနာတစ္ရပ္ျဖစ္ေနပါသည္။ သင္ယူၿပီးေျမာက္မႈလက္မွတ္မ်ားသည္ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္ တစ္သက္တာပညာေရးသင္ယူသူမ်ားအတြက္ ဆက္လက္ပညာသင္ယူရန္လည္းေကာင္း၊ အလုပ္ အကိုင္လမ္းေၾကာင္း ေ႐ြးခ်ယ္ႏိုင္ရန္လည္းေကာင္း အေရးႀကီးပါသည္။ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္ တစ္သက္တာပညာေရးအစီအစဥ္မ်ားအတြက္ ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာနက အသိအမွတ္ျပဳသည့္ သင္ယူၿပီးေျမာက္မႈ လက္မွတ္မ်ားမရရွိလွ်င္ သင္ယူသူမ်ားအေနျဖင့္ ေရွ႕ဆက္ပညာသင္ယူရန္ႏွင့္ အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းမ်ားရရွိေရးတို႔အတြက္ ခက္ခဲမည္ျဖစ္ပါသည္။ 

ဘ႑ာေငြသုံးစြဲမႈ

၁၈။     ပညာေရးက႑တြင္ ဘ႑ာေငြသုံးစြဲမႈအတြက္အဓိကအရင္းအျမစ္မွာ ႏိုင္ငံေတာ္ဘ႑ာေငြ ျဖစ္ၿပီးဖြံ႕ၿဖိဳးမႈမိတ္ဖက္မ်ား၏ ဘ႑ာေငြေထာက္ပံ့မႈသည္လည္း အထိုက္အေလ်ာက္ အေရးႀကီးပါသည္။ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာပညာေရးဦးစီးဌာနသည္ ၂၀၁၆-၂၀၁၇ ဘ႑ာေရးႏွစ္အတြင္း အသက္ ၁၆ ႏွစ္ေအာက္ ေက်ာင္းထြက္သြားသူလူငယ္မ်ားအတြက္ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာ ပညာေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို ေဆာင္႐ြက္ရန္ ခြင့္ျပဳေငြက်ပ္ (၁) ဘီလီယံႏွင့္  ၂၀၁၇-၂၀၁၈ ဘ႑ာေရးႏွစ္တြင္ အေျခခံစာတတ္ေျမာက္ေရး လႈပ္ရွားမႈကို ေဆာင္႐ြက္ရန္ ေငြက်ပ္ (၂) ဘီလီယံကို သုံးစြဲခဲ့ပါသည္။  

ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္မႈမ်ား

၁၉။     ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာပညာေရးကို ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရ၏အစီအစဥ္မ်ားအျပင္ အစိုးရမဟုတ္ေသာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား (Non Government Organizations - NGOs) ႏွင့္ ရပ္႐ြာအေျချပဳ အဖြဲ႔အစည္း (Community Based Organizations - CBOs) မ်ားက ေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိေသာ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာပညာေရးအစီအစဥ္မ်ားစြာလည္းရွိပါ သည္။ ဤအစီအစဥ္မ်ားတြင္ အေျခခံႏွင့္လုပ္ငန္းအက်ိဳးျပဳ စာတတ္ေျမာက္ေရးအစီအစဥ္၊ သက္ေမြးမႈသင္တန္း၊ ဘဝတစ္သက္တာကြၽမ္းက်င္မႈ၊ ေက်ာင္းျပင္ပမူလတန္း ပညာေရးတန္းညႇိ အစီအစဥ္မ်ားပါဝင္ေသာ္လည္း အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအေနျဖင့္ ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာနႏွင့္ ပူးေပါင္း ေဆာင္႐ြက္မႈအားနည္းပါသည္။ ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာနႏွင့္အတူ အျခားေသာဝန္ႀကီးဌာန မ်ားလည္း ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာပညာေရးအစီအစဥ္မ်ားတြင္ ပူးေပါင္းပါဝင္ေဆာင္႐ြက္ လ်က္ရွိပါသည္။ ၎တို႔သည္ အဓိကအားျဖင့္ ေက်ာင္းျပင္ပကြၽမ္းက်င္မႈဆိုင္ရာသင္တန္းမ်ားကို ပို႔ခ်ေပးၾကပါသည္။ 

၂၀။     UNDPမွေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာပညာေရးက႑တြင္ပံ့ပိုးမႈမ်ားကို ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္ တြင္လည္းေကာင္း၊ UNICEF သည္ ၂၀၀၈-၂၀၀၉ ပညာသင္ႏွစ္တြင္လည္းေကာင္း စတင္ခဲ့ ပါသည္။ ထိုသို႔ကူညီရာတြင္ ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာနႏွင့္ ကြၽမ္းက်င္ပညာရွင္မ်ား၊ မူဝါဒေရးဆြဲ သူမ်ား၊ ေဒသဆိုင္ရာအစိုးရအဖြဲ႕မ်ား၊ ေစတနာရွင္မ်ား၊ လူမႈကူညီသူမ်ား၊ လူမႈေရးအသင္းအဖြဲ႕ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကပူးေပါင္းပါဝင္ခဲ့ၾကၿပီး သင္ၾကားေပးသူဆရာမ်ားအျဖစ္ လူမႈေရးအသင္း အဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္မ်ားျဖင့္ဖြဲ႕စည္းထားေသာ ဗဟိုစီမံခန္႔ခြဲေရးေကာ္မတီက ေဆာင္႐ြက္ခဲ့ပါသည္။ ေကာ္မတီမွအေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္႐ြက္ရာ၌ႀကဳံေတြ႕ခဲ့ရေသာ အေျခအေနမ်ားမွာ မိဘမ်ား က ၎တို႔၏ကေလးမ်ားအား ပညာသင္ၾကားေစရန္ စိတ္အားထက္သန္မႈမရွိျခင္း၊ ဆင္းရဲ ႏြမ္းပါးျခင္း၊ ဘ႑ာေရးခြင့္ျပဳေငြနည္းပါးျခင္း၊ ကူညီေထာက္ပံ့သည့္ သက္ဆိုင္ရာဌာန အသီးသီးမွ နည္းပညာႏွင့္ လူ႔စြမ္းအားအရင္းအျမစ္မျပည့္စုံျခင္း စသည့္အခက္အခဲမ်ား ႀကဳံေတြ႕ ခဲ့ရ ပါသည္။ 

၂၁။ တန္းတူညီေသာ မူလတန္းပညာေရးအစီအစဥ္မ်ား အရည္အေသြးျမႇင့္တင္ျခင္းႏွင့္ တိုးခ်ဲ႕ျခင္းကို အစိုးရႏွင့္အစိုးရမဟုတ္ေသာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားပူးေပါင္း၍ ၿမိဳ႕နယ္ ၇ ၿမိဳ႕နယ္တြင္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္၊ ႏိုဝင္ဘာလမွ စတင္အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္႐ြက္ခဲ့ပါသည္။ UNESCO သည္ ၂၀၁၆-၂၀၁၇ ပညာသင္ႏွစ္အတြက္ အဆိုပါအစီအစဥ္မ်ားကို ၿမိဳ႕နယ္ ၁၂ ၿမိဳ႕နယ္တြင္ ဆက္လက္ တိုးခ်ဲ႕ေဆာင္႐ြက္ခဲ့ပါသည္။ ထိုသို႔ေဆာင္႐ြက္ရာတြင္ မေမွ်ာ္မွန္းႏိုင္ေသာစိန္ေခၚမႈမ်ားကို ေဖာ္ထုတ္၍ တိုးတက္ေကာင္းမြန္ေအာင္ေဆာင္႐ြက္ရန္အတြက္ ေရွာင္တခင္စစ္ေဆးမႈမ်ားကို ျပဳလုပ္ခဲ့ပါသည္။

ႏိုင္ငံတကာတြင္ေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိေသာေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာပညာေရးက႑

၂၂။     ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာပညာေရးႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ ႏိုင္ငံတကာတြင္ ေဆာင္႐ြက္ရာ၌ ေအာင္ျမင္ေစသည့္အေၾကာင္းရင္းမ်ားႏွင့္ ႀကဳံေတြ႕ရေလ့ရွိသည့္အခက္အခဲမ်ားမွာ ေအာက္ပါ အတိုင္းျဖစ္ပါသည္-

ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာပညာေရးေအာင္ျမင္ေစသည့္အေၾကာင္းရင္းမ်ား

၂၃။     ႏိုင္ငံတကာတြင္ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာပညာေရးကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ရာ၌ ေယဘုယ်အားျဖင့္ ေအာင္ျမင္ေစသည့္အေၾကာင္းရင္းမ်ားမွာ ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္ပါသည္-

(က)    သင္ၾကားေပးသူမ်ားႏွင့္ ေက်ာင္းသားမ်ားအၾကား ေကာင္းမြန္ေသာဆက္ဆံေရး တည္ေဆာက္ႏိုင္ျခင္း၊

(ခ)     သင္႐ိုးၫႊန္းတမ္းသည္ေက်ာင္းသားတစ္ဦးခ်င္းစီ၏ လိုအပ္ခ်က္ႏွင့္ကိုက္ညီျခင္း၊

(ဂ)     ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္ တစ္သက္တာပညာေရးဆိုင္ရာဝန္ထမ္းမ်ားက အေျခအေန၊ အခ်ိန္အခါႏွင့္ကိုက္ညီေသာ ခ်ဥ္းကပ္သင္ၾကားမႈမ်ား ဖန္တီးႏိုင္ျခင္း၊

(ဃ)    ေက်ာင္းသားမ်ားသည္ ေကာင္းမြန္ေသာအနာဂတ္မ်ားဖန္တီးရန္ ရည္႐ြယ္ခ်က္ ျပင္းျပစြာရွိလာေစႏိုင္သည့္ အရည္အေသြးျပည့္ဝေသာ ဆရာဆရာမမ်ားရွိျခင္း၊

(င)     လူမႈဆက္ဆံေရးႏွင့္ ေက်ာင္းသားမ်ား၏ပညာေရးလိုအပ္ခ်က္မ်ားကို ထုတ္ေဖာ္ ႏိုင္သည့္စြမ္းရည္ရွိျခင္း၊

(စ)     ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာပညာေရးဦးေဆာင္အေကာင္အထည္ေဖာ္သူမ်ား၏ ဦးေဆာင္မႈႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္မႈေကာင္းမြန္ျခင္း၊

(ဆ)    ေက်ာင္းမ်ားအခ်င္းခ်င္းဆက္သြယ္၊ ဆက္ဆံေရးေကာင္းမြန္ျခင္း၊

(ဇ)     ေက်ာင္းသားမိဘမ်ားႏွင့္ဆရာမ်ား ဆက္ဆံေရးေကာင္းမြန္ျခင္းစသည္တို႔ျဖစ္ပါ သည္။

စိန္ေခၚမႈမ်ား

၂၄။     ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာပညာေရးကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္႐ြက္ရာတြင္ ေအာင္ျမင္မႈ၊ ေကာင္းက်ိဳးမ်ားရွိသကဲ့သို႔ အခက္အခဲမ်ား၊ အားနည္းခ်က္မ်ားကိုလည္း ႀကဳံေတြ႕ ရေလ့ရွိရာ အမ်ားဆုံးႀကဳံေတြ႕ရေလ့ရွိသည့္အခက္အခဲမ်ားမွာ ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္ပါသည္-

(က)    သင္ၾကားေပးသူမ်ားႀကဳံေတြ႕ရေလ့ရွိသည့္ သင္ၾကားေရးဆိုင္ရာအခက္အခဲမ်ား။

ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာ ပညာေရးသင္ၾကား ေပးသူမ်ားအေနျဖင့္ ေကာင္းစြာ ေလ့က်င့္ထား ေသာ္လည္းသင္ၾကားေရး၊ သင္႐ိုးၫႊန္းတမ္းႏွင့္ တတ္ေျမာက္မႈ စစ္ေဆးျခင္းဆိုင္ရာ အခက္အခဲ အခ်ိဳ႕ရွိပါသည္။ အေတြ႔အႀကဳံရွိ၍ လုပ္ငန္းကြၽမ္းက်င္မႈရွိေသာ ဆရာမ်ားသည္ ဉာဏ္ပူေဇာ္ေၾကး ျမင့္မားေသာေၾကာင့္ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာပညာေရးက႑တြင္ ခန္႔ထားေရးအတြက္  ခြင့္ျပဳ ရန္ပုံေငြျဖင့္ မတတ္ႏိုင္ပါ။ ဤက႑တြင္သင္ၾကားေပးေနေသာဆရာ အမ်ားစုသည္ သင္ၾကားေရး အေတြ႔အႀကဳံနည္းပါးၾကပါသည္။ သင္ၾကားေရးအေတြ႔အႀကဳံ ရွိေသာဆရာမ်ားမရွိဘဲ ေက်ာင္းသားႏွင့္ ဆရာၾကား ခိုင္မာေသာဆက္ဆံေရး တည္ေဆာက္ရန္ခက္ခဲပါသည္။ 

(ခ)     ဦးေဆာင္သူမ်ားအေနျဖင့္ႀကဳံေတြ႕ရေလ့ရွိေသာ အခက္အခဲ၊ အတားအဆီးမ်ား။

ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္ တစ္သက္တာပညာေရးအစီအစဥ္မ်ားတြင္ ေက်ာင္းသားမ်ား အေနျဖင့္ ရလဒ္ေကာင္းမ်ားထြက္ရွိလာေစရန္ ဦးေဆာင္အေကာင္အထည္ေဖာ္သူ မ်ားတြင္ႀကဳံေတြ႕ရေသာ အဓိကအခက္အခဲ၊ အတားအဆီးမ်ားမွာ ေအာက္ပါ အတိုင္းျဖစ္ပါသည္-

(၁)     ပုဂၢလိကအေျခအေနမ်ား၊ ေက်ာင္းသားမ်ား၏စ႐ိုက္အမူအက်င့္မ်ား (ဥပမာ- မိသားစုအသိုင္းအဝိုင္းေနာက္ခံအေျခအေန၊ မူးယစ္ေဆး၊ အရက္၊ ေလာင္းကစားစြဲလမ္းမႈမ်ား) ႏွင့္ အျခားမသင့္ေလ်ာ္ေသာ အမူအက်င့္မ်ား၊

(၂)     မိသားစုအခ်ိဳ႕ႏွင့္ေဆြးေႏြးျခင္း (ေက်ာင္းပညာေရးႏွင့္အလွမ္းေဝးသည့္ မိသားစုမ်ားႏွင့္ ညႇိႏႈိင္းေဆာင္႐ြက္ရျခင္းမ်ား)

(၃)     ေက်ာင္းထြက္ျခင္း (ေက်ာင္းထြက္ျခင္းသည္ ေက်ာင္းအားလပ္ရက္မ်ား ၿပီးဆုံးလ်င္ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ တစ္ခါတစ္ရံတြင္ စေန၊ တနဂၤေႏြ အားလပ္ရက္မ်ား ၿပီးဆုံးလွ်င္ ေသာ္လည္းေကာင္း ျဖစ္ေပၚတတ္ပါသည္)

(၄)     ရန္ပုံေငြ (ရန္ပုံေငြကန္႔သတ္ခ်က္သည္ဝန္ထမ္းမ်ားခန္႔ထားေရးႏွင့္ လိုအပ္သည္မ်ား ေထာက္ပံ့ေရးတြင္ ကန္႔သတ္ခ်က္မ်ားျဖစ္ေပၚေစပါသည္။)

(၅)     အရည္အေသြးရွိေသာဝန္ထမ္းမ်ား (ရန္ပုံေငြနည္းပါးျခင္းသည္ ဆရာမ်ား ခန္႔ထားေရးအတြက္ အဓိကအခက္အခဲျဖစ္ၿပီး လက္ရွိဆရာမ်ားလစ္လပ္ပါက ၎ေနရာမ်ားတြင္ အလားတူ အရည္အေသြး ရွိေသာဆရာမ်ား ခန္႔ထားေပးႏိုင္ေရးအတြက္ အခက္အခဲမ်ားျဖစ္ေပၚေစပါသည္) 

ထိုင္းႏိုင္ငံတြင္ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာပညာေရးႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ေဆာင္႐ြက္ေနမႈ

၂၅။     ထိုင္းႏိုင္ငံ၏ေက်ာင္းျပင္ပပညာေရးက႑ဖြဲ႕စည္းပုံ၊ ေက်ာင္းပညာေရးႏွင့္ ေက်ာင္းျပင္ပ ပညာေရးစာသင္ႏွစ္ကြာျခားခ်က္မ်ားႏွင့္ ေက်ာင္းျပင္ပပညာေရးက႑တြင္ ေဆာင္႐ြက္လ်က္ ရွိေသာလုပ္ငန္းမ်ားမွာ ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္ပါသည္-

(က)   ဖြဲ႔စည္းပုံ။              ထိုင္းႏိုင္ငံ၏ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာန၊ အၿမဲတမ္းအတြင္းဝန္႐ုံး

ဖြဲ႕စည္းပုံေအာက္တြင္ ေက်ာင္းျပင္ပပညာေရး႐ုံးကို ဖြဲ႕စည္းေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိပါ သည္။ အဆိုပါဌာန၏အခြင့္အေရးႏွင့္တာဝန္မ်ားမွာ  အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ေက်ာင္းပညာေရးကို သင္ယူခြင့္မရရွိသူမ်ား၊ ေက်ာင္းျပင္ပေရာက္ရွိသြားသူမ်ား ႏွင့္ ပညာသင္ၾကားရန္စိတ္ဝင္စားသူမ်ားအတြက္ ေက်ာင္းျပင္ပပညာေရးဆိုင္ရာ ဝန္ေဆာင္မႈမ်ားႏွင့္ မသန္စြမ္းသူမ်ား၊ အသက္အ႐ြယ္ႀကီးသူမ်ားႏွင့္ လူနည္းစု မ်ားအတြက္ အျခားေသာပညာေရးဆိုင္ရာ ဝန္ေဆာင္မႈမ်ားေပးျခင္း စသည္တို႔ကို ေဆာင္႐ြက္ေပးရပါသည္။  အဆိုပါဌာနေအာက္တြင္ ၿမိဳ႕နယ္႐ုံးမ်ား၊ ခ႐ိုင္႐ုံမ်ား၊ ခ႐ိုင္႐ုံးခြဲမ်ား၊ ေတာင္ေပၚေဒသသင္ၾကားေရးဌာနမ်ား၊ သက္ေမြးသင္တန္းမ်ား ႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဌာနမ်ား၊ သိပၸံစမ္းသပ္ခန္းမ်ား၊ စာၾကည့္တိုက္မ်ားကို ဖြဲ႕စည္း ေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိပါသည္။ 

(ခ)    ထိုင္းႏိုင္ငံ၏ေက်ာင္းပညာေရးႏွင့္ ေက်ာင္းျပင္ပပညာေရး စာသင္ႏွစ္ကြာျခား ခ်က္။           ထိုင္းႏိုင္ငံ၏ပညာေရးစနစ္တြင္ အေျခခံပညာအဆင့္၌ စာသင္ႏွစ္ စုစုေပါင္း (၁၂) ႏွစ္ရွိသည့္အနက္ မသင္မေနရပညာေရးစနစ္ (၉) ႏွစ္သတ္မွတ္ ထားပါသည္။ ေက်ာင္းျပင္ပပညာေရးတြင္မူ အေျခခံပညာအဆင့္၌ စာသင္ႏွစ္ စုစုေပါင္း (၆) ႏွစ္သာရွိသည့္အတြက္ ေက်ာင္းပညာေရး၏ တစ္ဝက္သာရွိသည္ကို ေလ့လာေတြ႕ရွိရပါသည္။ စာသင္ႏွစ္ကြာျခားခ်က္အား တစ္ဖက္ပါပုံတြင္ ေလ့လာႏိုင္ပါသည္-

 

(ဂ)    ေက်ာင္းျပင္ပပညာေရးမွေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိေသာလုပ္ငန္းအစီအစဥ္မ်ား။     ထိုင္းႏိုင္ငံ ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာနေအာက္ရွိ ေက်ာင္းျပင္ပပညာေရးဌာနမွ လက္ရွိေဆာင္႐ြက္ လ်က္ရွိေသာလုပ္ငန္းမ်ားမွာ ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္ပါသည္-

(၁)     စာတတ္ေျမာက္ေရးအစီအစဥ္မ်ား၊

(၂)     ဘဝတြက္တာကြၽမ္းက်င္မႈသင္တန္းအစီအစဥ္မ်ား၊

(၃)     ဝင္ေငြလည္ပတ္စီးဆင္းမႈအစီအစဥ္မ်ား/ ေက်ာင္းျပင္ပသက္ေမြးသင္တန္း အစီအစဥ္မ်ား၊

(၄)     ေက်ာင္းျပင္ပပညာေရးဝန္ေဆာင္မႈမွ အဓိကသင္ၾကားေပးသူမ်ား၊

(၅)     အသက္ ၁၅ ႏွစ္အထက္ရွိသူမ်ား၊ ေက်ာင္းပညာသင္ယူမႈအခြင့္အလမ္း မရရွိသူမ်ား (lacking opportunity learners)၊

(၆)     အသက္ ၁၅ ႏွစ္အထက္ရွိ၍ ေက်ာင္းပညာသင္ယူမႈမရွိေတာ့သူမ်ား (missing opportunity learners)၊

(၇)     အသက္ ၁၅ ႏွစ္အထက္ရွိ၍ ေက်ာင္းပညာသင္ယူရန္အခြင့္အလမ္းနည္းပါး သူမ်ား (disadvantaged learners)။

ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံ၏ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္ တစ္သက္တာပညာေရးဆိုင္ရာ ဥပေဒျပ႒ာန္းခ်က္ႏွင့္ ေဆာင္႐ြက္ေနမႈ

၂၆။     ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံ၏ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာပညာေရးဆိုင္ရာ ဥပေဒျပ႒ာန္းခ်က္ႏွင့္ ေဆာင္႐ြက္မႈမ်ားမွာ ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္ပါသည္-

(က)    ဥပေဒဆိုင္ရာျပ႒ာန္းခ်က္။        ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံ၏ ၁၉၈၇ ခုႏွစ္ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံ ဥပေဒတြင္ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာ ပညာေရးအစီအစဥ္မ်ား ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးေဆာင္႐ြက္ရန္ ျပ႒ာန္းခဲ့ပါသည္။ ေက်ာင္းျပင္ပပညာေရးႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ အစိုးရအက္ဥပေဒအမွတ္ ၉၁၅၅ တြင္ ေက်ာင္းထြက္သြားေသာ ကေလး၊ လူငယ္၊ အ႐ြယ္ေရာက္သူမ်ားအားလုံး အေျခခံပညာ သင္ယူၿပီးေျမာက္ေစရန္ တစ္သက္တာပညာေရး အစီအစဥ္မ်ားကို ေဆာင္႐ြက္ရမည္ဟု ျပ႒ာန္း ထားပါသည္။

(ခ)    ဖြဲ႔စည္းပုံႏွင့္ ေဆာင္႐ြက္ခ်က္မ်ား။ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံတြင္ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္ တစ္သက္တာ ပညာေရးကို ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာနက တာဝန္ယူေဆာင္႐ြက္ပါသည္။  ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံ၏ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္ တစ္သက္တာပညာေရးဆိုသည္မွာ ေက်ာင္းပညာေရး မသင္ၾကားႏိုင္သူမ်ားအား လက္ေတြ႔က်က် ေလ့လာသင္ၾကားႏိုင္ရန္ တရားဝင္ဖြဲ႕စည္းေဆာင္႐ြက္ေနသည့္ စနစ္တစ္ခု ျဖစ္ပါသည္။ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံတြင္ အေျခခံပညာမူလတန္းအဆင့္ကို ဆုံးခန္းတိုင္မသင္ယူခဲ့ရသူမ်ားစြာ ရွိပါသည္။ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာ ပညာေရးက႑တြင္ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံသားအားလုံး (ေဝးလံေခါင္ပါးေသာ ေဒသတြင္ေနထိုင္သူမ်ားအပါအဝင္) အေျခခံပညာသင္ယူမႈ ၿပီးေျမာက္ေစရန္ စီစဥ္ေဆာင္႐ြက္လ်က္ ရွိပါသည္။ ေက်ာင္းပညာေရးစနစ္မွာ ေကာင္းစြာေလ့က်င့္ထားေသာ ဆရာမ်ားႏွင့္ စာသင္ခန္းအတြင္း သင္ၾကားေသာစနစ္ျဖစ္ပါသည္။ ေက်ာင္းျပင္ပပညာေရးစနစ္မွာ ေက်ာင္းျပင္ပတြင္ အဖြဲ႔အစည္းအေျချပဳသင္ၾကားေရး စနစ္ျဖစ္ပါသည္။ အမ်ားအားျဖင့္ သင္ၾကားေရးဌာနမ်ား၊ စုေပါင္းခန္းမ၊ စာၾကည့္တိုက္ သို႔မဟုတ္ ေနအိမ္မ်ားတြင္ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္ တစ္သက္တာပညာေရး သင္ၾကားေပးသူမ်ား (ဥပမာအားျဖင့္ ေ႐ႊ႕ေျပာင္းဆရာမ်ား၊ ခ႐ိုင္အဆင့္တစ္သက္တာ ပညာေရးညႇိႏႈိင္းပူးေပါင္း ေဆာင္႐ြက္သူမ်ား၊ မန္ေနဂ်ာမ်ား) က သင္ၾကားသူ၊ သင္ယူသူႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ အဆင္ေျပသည့္ေနရာႏွင့္ အခ်ိန္တြင္သင္ၾကားသည့္ စနစ္ျဖစ္ပါသည္။

ပညာေရးဌာနေအာက္ရွိ တစ္သက္တာပညာေရးစနစ္ဗ်ဴ႐ိုမွ ေဆာင္႐ြက္ေနသည့္ အဓိကအစီအစဥ္ (၂) ခုရွိပါသည္။ အေျခခံစာတတ္ေျမာက္ေရး အစီအစဥ္ႏွင့္ အသိအမွတ္ျပဳလက္မွတ္မ်ား၊ တန္းညႇိ အစီအစဥ္မ်ားျဖင့္ ပုံမွန္ပညာေရးသို႔ အတန္းကူးေျပာင္းေရး အစီအစဥ္မ်ား ျဖစ္ၾကပါသည္။ အျခားအစီအစဥ္မ်ားမွာ ေဒသခံတိုင္းရင္းသားမ်ား၊ မူဆလင္ေ႐ႊ႕ေျပာင္းသြားလာသူမ်ား၊ အၾကားအာ႐ုံ ခ်ိဳ႕တဲ့သူမ်ား၊ ဆယ္ေက်ာ္သက္မ်ား၊ မိဘမ်ား၊ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးေသာ မိသားစုမ်ားကို ေလလႈိင္းမွ သင္ခန္းစာထုတ္လႊင့္ပို႔ခ်ျခင္းႏွင့္ မသန္စြမ္းသူမ်ားအတြက္ အစီအစဥ္မ်ားကိုလည္း ေဆာင္႐ြက္လ်က္ ရွိပါသည္။ 

နိဂုံး

၂၇။     ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာပညာေရးကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ရာတြင္ ေက်ာင္းျပင္ပ အလယ္တန္းပညာေရးအစီအစဥ္၊ လူငယ္မ်ားႏွင့္သက္ႀကီးမ်ားအတြက္ အေျခခံစာ တတ္ေျမာက္ေရးႏွင့္ လုပ္ငန္းအက်ိဳးျပဳစာတတ္ေျမာက္ေရးအစီအစဥ္တို႔ကိုတိုးခ်ဲ႕ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ရန္အေလး ေပးျခင္းအားျဖင့္ ပိုမိုထိေရာက္မည္ျဖစ္ပါသည္။ အတန္းပညာၿပီးေျမာက္မႈ လက္မွတ္မ်ားသည္ ပညာဆက္လက္သင္ယူရန္ႏွင့္ အလုပ္အကိုင္လမ္းေၾကာင္းေ႐ြးခ်ယ္ႏိုင္ေရးတို႔အတြက္ အဓိက က်ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေက်ာင္းျပင္ပမူလတန္းပညာေရး တန္းညႇိအစီအစဥ္ႏွင့္ ဆက္လက္ ေဆာင္႐ြက္မည့္ အလယ္တန္းပညာေရး အစီအစဥ္မ်ားအတြက္ တရားဝင္အသိအမွတ္ျပဳ လက္မွတ္ ထုတ္ေပးေရးသည္ အေရးႀကီးပါသည္။ ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာနအေနျဖင့္ တစ္ႏိုင္ငံလုံး လက္လွမ္းမီေသာ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာ ပညာေရးတန္းညႇိအစီအစဥ္မ်ားကို ႏိုင္ငံအႏွံ႔ အျပားတြင္ တိုးခ်ဲ႕ရန္ကြၽမ္းက်င္မႈရွိေသာ မိတ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ အစိုးရႏွင့္ပုဂၢလိက အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ ရပ္႐ြာအေျချပဳအဖြဲ႔အစည္းမ်ားႏွင့္ ခိုင္မာအား ေကာင္းသည့္ ခ်ိတ္ဆက္ေဆာင္႐ြက္မႈမ်ား၊ ဘ႑ာေရးႏွင့္နည္းပညာ အေထာက္အပံ့မ်ား၊ စြမ္းအားရွိေသာ အရင္းအျမစ္မ်ား ေပၚထြက္လာေစရန္ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈေလွ်ာ့ခ်၍ ေဒသဆိုင္ရာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားအား ခိုင္မာအားေကာင္းေစျခင္း၊ လူထုစိတ္ဝင္စားမႈကို ျမႇင့္တင္ရန္အတြက္ မီဒီယာကိုအသုံးျပဳျခင္းအားျဖင့္ ပိုမိုေအာင္ျမင္ႏိုင္မည္ျဖစ္ပါသည္။ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာ ပညာေရး အစီအစဥ္မ်ား စဥ္ဆက္မျပတ္ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈရွိေစရန္ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္ တစ္သက္တာ ပညာေရးအစီအစဥ္မ်ားကို အရွိန္အဟုန္မပ်က္ဆက္လက္ ေဆာင္႐ြက္ရန္လိုအပ္ျခင္းအျပင္ ႏိုင္ငံအခ်ိဳ႕၏ အေတြ႔အႀကဳံအရ ထိေရာက္ေသာဥပေဒျပ႒ာန္း က်င့္သုံးမႈသည္လည္း ေအာင္ျမင္ ေစသည့္ အေၾကာင္းရင္းတစ္ရပ္ျဖစ္ပါေၾကာင္း ေရးသားတင္ျပအပ္ပါသည္။

သတိျပဳရန္

ဤသတင္းအခ်က္အလက္သည္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားအား ၎တို႔၏ လႊတ္ေတာ္ဆိုင္ရာ တာဝန္မ်ားကို ေဆာင္႐ြက္ရာတြင္ အေထာက္အကူျပဳရန္အတြက္ ျဖစ္ပါသည္။ ပုဂၢိဳလ္ေရးဆိုင္ရာကိစၥ တစ္စုံတစ္ခုအတြက္ အသုံးျပဳရန္မဟုတ္ပါ။ အခ်ိန္ႏွင့္တေျပးညီ ေနာက္ဆုံးရသတင္းျဖစ္မည္ဟု သတ္မွတ္မထားသင့္ပါ။ ဤအခ်က္အလက္မ်ားအား တရားဝင္သို႔မဟုတ္ ပညာရွင္ဆိုင္ရာ အႀကံေပးခ်က္အျဖစ္ မသတ္မွတ္သင့္ပါ။ အထူးအႀကံေပးခ်က္ သို႔မဟုတ္ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား လိုအပ္ပါက အရည္ အေသြးျပည့္မီေသာ သင့္ေလ်ာ္သည့္ ကြၽမ္းက်င္ပညာရွင္ႏွင့္ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ သင့္ပါသည္။ လႊတ္ေတာ္သုေတသနဝန္ေဆာင္မႈသည္ စာတမ္းတိုမ်ားတြင္ ပါဝင္ေသာ အေၾကာင္းအရာမ်ားႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ လႊတ္ေတာ္ဝန္ထမ္းမ်ားႏွင့္ ေဆြးေႏြးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေပးႏိုင္ပါသည္။ အမ်ားျပည္သူႏွင့္ ေဆြးေႏြးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္းမရွိပါ။

ရက္စြဲ
၁၃.၂.၂၀၁၈